Tijdens de zwangerschap is je gezondheid nog belangrijker dan anders. Om te beginnen heeft je gezondheid ook invloed op de gezondheid van je kind. Bovendien verandert er veel aan je lichaam. Dat hoort bij de zwangerschap, maar kan bij veel vrouwen voor klachten zorgen en roept soms vragen op.
Je leest hier je over veel voorkomende klachten. Ook vind je hier adviezen voor een gezonde zwangerschap. Heb je vragen over je gezondheid? Neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog.

Alles | A B D E F H J K M P R S V W Z
Er staan 7 namen op deze lijst die beginnen met V.
Vaginale afscheiding
Vaginale afscheiding neemt vaak toe tijdens de zwangerschap. Dat is normaal. Neem contact op als de afscheiding een abnormale geur of kleur heeft, of als je ook jeuk, pijn of een branderig gevoel hebt. Het kan dan zijn dat je een infectie hebt. Zo nodig krijg je daarvoor medicijnen.

Vakanties en verre reizen
Wil je met vakantie? Bespreek dat met je verloskundige of gynaecoloog. Als je naar een ver land wilt reizen, neem dan contact op met je huisarts of de GGD voor een reizigersadvies en eventuele vaccinaties. Zeg daarbij duidelijk dat je zwanger bent. Tegen vliegreizen tijdens de zwangerschap bestaat uit medisch oogpunt geen bezwaar voor moeder en kind. Vliegmaatschappijen vervoeren meestal geen vrouwen die langer dan 32-34 weken zwanger zijn, omdat ze geen bevallingen in de lucht willen riskeren.

Verstopping door harde ontlasting
Tijdens de zwangerschap werken je darmen wat trager. Daardoor kan het zijn dat je minder vaak ontlasting hebt en je ontlasting harder is. Vezelrijke voeding kan helpen, zoals rauwkost, fruit en volkoren producten. Eventueel kun je zemelen toevoegen. Zorg dat je daarbij ongeveer 2 liter per dag drinkt. Ook lichaamsbeweging is belangrijk voor de stoelgang.

Vitamine D
Je lichaam kan zelf vitamine D aanmaken maar daarvoor is wel daglicht nodig, vandaar dat aangeraden wordt elke dag buiten te komen als het licht is. De Gezondheidsraad concludeerde in 2012 dat zwangere vrouwen op zich geen verhoogde behoefte aan vitamine D hebben. Toch adviseert zij alle zwangeren ‘voor de zekerheid’ 10 microgram vitamine D per dag te gebruiken. Je kunt zelf de afweging maken of je hiervoor kiest.

Extra vitamine D slikken is vooral zinvol als:
  • je weinig buiten in de zon komt (minder dan een half uur per dag)
  • vaak gesluierd bent
  • je huid niet met de zon in aanraking komt, bijvoorbeeld omdat je make-up met een beschermingsfactor tegen de zon op hebt
Een donkere huidskleur heeft meer zon nodig om genoeg vitamine D aan te maken. Het advies is dat zwangeren met een donkere huidskleur wel extra vitamine D gebruiken. Slik niet meer dan 10 microgram per dag, behalve als de dokter dat zegt. Ook in voeding zit vitamine D, bijvoorbeeld in vette vis zoals zalm of makreel, en in zachte margarine, vlees en eieren. Bedenk wel dat de hoeveelheid vitamine D uit voeding onvoldoende is om in je dagelijkse behoefte te voorzien.

Vitaminepillen
Vitaminepillen zijn niet nodig als je gezond en gevarieerd eet. Wil je toch vitaminepillen gebruiken? Kies dan een van de multivitaminepillen die speciaal voor zwangeren zijn. Deze pillen bevatten een aangepaste hoeveelheid vitamine A. Teveel vitamine A kan schadelijk zijn voor de gezondheid van je kind. Let er ook op of hier al vitamine D in zit. Zo ja, slik dan geen extra vitamine D (zie het tekstblok hiervoor).

Vocht vasthouden
Tijdens de zwangerschap houdt je lichaam meer vocht vast. Soms krijg je daardoor dikke voeten en enkels. Bij warmte en weinig beweging kan dit verergeren. Zorg dat je voldoende beweging hebt en leg je benen wat hoger als je zit of ligt.

Voeding
Gezond en gevarieerd eten
Het is belangrijk om gezond en gevarieerd te eten tijdens je zwangerschap. Eten voor twee is niet nodig. Als je gevarieerd eet volgens ‘de Schijf van Vijf’ krijg je genoeg voedingsstoffen binnen (www.voedingscentrum.nl/zwanger). Een aantal tips:
  • Varieer met groente en fruit.
  • Varieer met vlees, vis en vleesvervangers.
  • Zorg dat je voldoende ijzer binnenkrijgt. IJzer zit in vlees(waren), vis, kip, eieren en vleesvervangers. Eet daar iets meer van tijdens je zwangerschap. Zo verklein je de kans op bloedarmoede door ijzergebrek tijdens de zwangerschap.
  • Eet een keer per week vis, bij voorkeur vette vis. De vetzuren in vis zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en het zicht bij ongeboren baby’s. Bepaalde vis kun je beter mijden. Meer informatie vind je op www.voedingscentrum.nl/zwanger.

Eet je vegetarisch? Je kunt prima zonder vlees of vis als je goede vervangers en andere voedingsmiddelen eet. De vervangers heb je als vegetariër nodig om voldoende ijzer, vitamine B1 en B12 binnen te krijgen. B-vitamines zitten vooral in volkorenproducten, aardappelen, peulvruchten, eieren en zuivel. Eieren en peulvruchten bevatten ook ijzer, net als vleesvervangers (kijk daarvoor altijd op het etiket).

Eet je veganistisch? Dan is het verstandig om adviezen te krijgen van een diëtist.

Wat kun je beter niet eten of drinken?
  • Rauwe eieren en producten met rauwe eieren
  • Rauwe melk. Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd en kan geen kwaad. Kijk of er ‘gepasteuriseerd’ of ‘gesteriliseerd’ op het etiket staat
  • Kaas gemaakt van rauwe melk. Vraag of de kaas gemaakt is van gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk
  • Dranken met cafeïne (koffie of energiedrankjes). Drink maximaal 1 energiedrankje per dag, en drink beperkt koffie
  • Rauw vlees. Als je toch rauw vlees wilt eten, leg het dan eerst minstens 2 dagen in de vriezer (de vriezer moet minstens 12 graden vriezen). Hierdoor wordt de parasiet die Toxoplasmose kan veroorzaken gedood
  • Lever. Eet geen lever of producten waar lever in is verwerkt, zoals leverworst of leverkaas. In lever zit veel vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor de gezondheid van je kind.
  • Alcohol
  • Bepaalde kruidentheeën en kruidenpillen. Meer informatie hierover vind je op www.voedingscentrum.nl/zwanger


Voorkom infecties via voedsel
Goede hygiëne is belangrijk, vooral tijdens de zwangerschap.
  • Was daarom altijd rauwe groente en fruit.
  • Was je handen en keukengerei na contact met rauw vlees goed af met warm water en zeep en droog af met een droge thee/handdoek.
  • Zorg ervoor dat vlees goed doorbakken is.
  • Let op de houdbaarheidsdatum van de producten die je koopt. Eet producten die kunnen bederven uiterlijk op de TGT datum (te gebruiken tot).


Meer informatie:
www.voedingscentrum.nl/zwanger.

Afvallen en vasten tijdens de zwangerschap
Afvallen tijdens de zwangerschap is ongezond voor jou en je baby. Wil je vasten? Bijvoorbeeld vanwege de Ramadan? Bespreek dit met je verloskundige of gynaecoloog.
Laatst herzien op 14 juni 2018