Hier lees je wat je kunt doen om gezond te blijven als je zwanger bent. En wat je kunt doen bij klachten die vaak voorkomen. Ook lees je welke regels er zijn als je werkt tijdens je zwangerschap. De onderwerpen staan op alfabetische volgorde.

 

Heb je vragen over je gezondheid? Stel ze aan je verloskundige of gynaecoloog. Hier lees je bij welke alarmsignalen je meteen contact moet opnemen met je verloskundige of gynaecoloog.

Alles | A B D E F H J K M P R S V W Z
Er staan 2 namen op deze lijst die beginnen met E.
Emoties tijdens je zwangerschap
Er verandert veel als je zwanger bent. Hierdoor kun je emotioneler worden. Dit komt ook door je hormonen. Ook je partner kan emotioneler worden. Dat kunnen positieve en negatieve emoties zijn. Hebben jij of je partner last van negatieve emoties? Bespreek ze dan met je verloskundige, je gynaecoloog of je huisarts.

Eten en drinken


Gezond eten. Hoe doe je dat?
Het is belangrijk voor jou en je baby om gezond te eten als je zwanger bent. Daar hoort ook bij dat je verschillende dingen eet. Zo krijgt je baby de voedingsstoffen binnen om te groeien. Het is niet nodig dat je veel meer eet dan normaal. Je lichaam verbruikt iets meer energie omdat je baby moet groeien, maar aan het einde van je zwangerschap beweeg je vaak minder. De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum kan je helpen gezond te eten.

Tips om gezond te eten:
  • Eet genoeg groente en fruit. Eet steeds iets anders.
  • Eet je vlees? Wissel af tussen vlees, vis, peulvruchten en ei. Probeer ook eens een vleesvervanger zoals een vegetarische burger.
  • Eet een keer in de week vis, vooral vette vis. Vette vis is goed voor de hersenen en de ogen van je baby.
  • Als je zwanger bent, heb je meer ijzer nodig. Door te weinig ijzer kun je bloedarmoede krijgen. Eet daarom genoeg vlees of vleesvervangers, kip, vis en eieren. En ook volkorenproducten (zoals volkorenbrood), peulvruchten, ongezouten noten en donkergroene groente. Neem bij elke maaltijd producten met veel vitamine C, zoals groente en fruit. Dan neemt je lichaam makkelijker ijzer op.
  • Eet je vegetarisch? Zorg dan wel dat je genoeg ijzer, jodium, calcium, eiwitten, vitamine B1 en vitamine B12 eet. Deze vitamines zitten in volkorenbrood en volkorenpasta, aardappelen, peulvruchten (bruine bonen, kikkererwten, linzen), eieren en melk, yoghurt, kwark en kaas. Eet je heel weinig of geen vlees en vis? Dan is het belangrijk om goed op vitamine B12 te letten. Je kunt dan bijvoorbeeld vitamine B12-pillen nemen.
  • Eet je veganistisch? Maak dan een afspraak met een diëtist. Een diëtist kan je advies geven over wat je kunt eten, zodat jij en je baby geen tekorten krijgen.
  • Calcium is belangrijk voor een goede botopbouw van je baby. Je krijgt voldoende calcium binnen als je volgens de aanbevelingen 300-450 milliliter (2-3 porties) aan melkproducten en 40 gram kaas neemt.

    Wat kun je beter niet eten als je zwanger bent?
  • Eet geen rauwe eieren en eten waar rauwe eieren in zitten.
  • Eet geen kaas die gemaakt is van rauwe melk. Eet alleen kaas die is gemaakt van gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk. Kijk op het etiket of vraag het in de (kaas-)winkel.
  • Eet geen rauw vlees, zoals carpaccio. Eet geen rauwe vis of rauwe schaal- en schelpdieren zoals oesters. Zorg ervoor dat je vlees en vis goed verhit zodat het goed gaar is als je het eet.
  • Eet geen broodbeleg dat is gemaakt van rauw vlees, zoals filet americain, ossenworst of salami.
  • Eet geen gerookte vis. In gerookte vis kunnen bacteriën (zoals listeria) zitten die slecht zijn voor je baby. Je kunt wel gerookte vis eten als je het goed verhit.
  • Eet geen vis die andere vissen eten (roofvis), zoals tonijn, zwaardvis, snoekbaars, haai of koningsmakreel.
  • Eet geen rauwe kiemgroente, zoals taugé en alfalfa.
  • Eet geen lever. Eet ook geen leverworst of leverpaté. In lever zit veel vitamine A. Te veel vitamine A kan slecht zijn voor de gezondheid van je baby.
  • Neem liever geen kruidenpillen. In sommige kruidenpillen zitten dingen die slecht zijn voor je baby.
  • Eet maximaal 2-3 dropjes per dag.


Wat kun je beter niet drinken als je zwanger bent?
  • Drink geen rauwe melk, bijvoorbeeld rechtstreeks van de boer. Drink alleen gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk. Kijk op het etiket. Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd.
  • Drink niet te veel dranken met cafeïne. Denk hierbij aan koffie en frisdranken met cafeïne. Drink niet meer dan 1 energiedrankje per dag.
  • Drink geen borstvoedingsthee of kruidenthee met venkel of anijs. Drink op een dag niet meer dan 1 of 2 koppen sterrenmix of zoethoutthee. Kaneel kun je beter ook niet te veel gebruiken. Thee met rooibos, kamille, gember, munt, verveine en vruchtenthee kun je wel veilig drinken.
  • Drink geen alcohol.
  • Heeft jouw huis loden leidingen? Gebruik dan flessenwater in plaats van kraanwater. Heb je nieuwe leidingen of kranen, bijvoorbeeld in een nieuwbouwhuis? Laat dan de eerste 3 maanden de kraan 2 minuten stromen voordat je het water ’s ochtends gebruikt.

    Meer informatie over eten en drinken tijdens de zwangerschap vind je op www.voedingscentrum.nl/zwanger. Of download de app ZwangerHap van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl/zwangerhap.

    Zorg dat je niet ziek wordt van eten en koken
    Als je zwanger bent, is het extra belangrijk dat je niet ziek wordt van eten of koken. Als je zwanger bent, heb je een verminderde weerstand. Daardoor kun je sneller een voedselinfectie krijgen. De meeste voedselinfecties zijn alleen vervelend voor jezelf. Maar besmetting met sommige ziekteverwekkers kan ernstige gevolgen hebben voor je baby. Hieronder staat een aantal tips:
  • Was groente en fruit goed voordat je het eet.
  • Was je handen met warm water en zeep als je naar het toilet bent geweest. En voordat je gaat koken.
  • Heb je rauw vlees aangeraakt? Was dan je handen met warm water en zeep. En droog je handen af met een droge handdoek. Was ook het mes of de andere spullen die je gebruikt hebt bij het rauwe vlees. En droog het mes en de andere spullen af met een droge theedoek.
  • Zorg dat je het vlees goed verhit en dat het goed gaar is.
  • Let op de uiterste datum van het eten en drinken dat je koopt. Eet en drink dingen alleen tot de ‘TGT-datum’ (Te-Gebruiken-Tot-datum).
  • Kijk voor meer informatie tijdens de zwangerschap op www.voedingscentrum.nl/zwanger.

    Afvallen en vasten tijdens de zwangerschap
    Tijdens de zwangerschap kom je ongeveer twaalf kilo aan. Dat komt doordat de baby en de baarmoeder groeien. Je krijgt meer vetweefsel en meer bloed in de vaten. Ga niet afvallen als je zwanger bent. En kom ook niet te veel aan.

    Wil je vasten? Bijvoorbeeld tijdens de ramadan? Bespreek dit dan met je verloskundige of gynaecoloog.
  • Laatst herzien op 4 oktober 2021